Astrofysica

Opgericht 27 maart 2007

De werkgroep Astrofysica verdiept zich in astrofysisch onderwerpen.

Bijeenkomsten vinden plaats in de basisschool "De Kosmos" (adres en plattegrond), in beginsel de laatste dinsdag van de maand met uitzondering van de zomermaanden juni en juli. Aanvang: 19.30 uur, einde 22.00 uur. Astronomy Today 6E

Van 2009 t/m 2011 is het boek: "Astronomy Today" het uitgangspunt geweest.
Hard-cover 6/E: ISBN-10 = 0132400855, ISBN-13 = 9780132400855.

 

Inmiddels is het boek in zijn geheel behandeld. Omdat inmiddels nieuwe leden bij de werkgroep zijn aangeschoven en om de werkgroep aantrekkelijk te maken voor nieuwe instromers, is besloten om het boek nogmaals grondig door te nemen. ZIE NOTITIE WERKGROEP ASTROFYSICA 1-2-2012.

 

Van het boek is in 2010 een nieuwe editie 7 verschenen:
Hard-cover 7: ISBN-10 = 0321691431, ISBN-13 = 978-0321691439.
Zie b.v. bij amazon.com of zoek bij bol.com naar een goedkopere paperback-editie.

 

Daarnaast is de werkgroep overgegaan tot het behandelen van actuele onderwerpen waarvoor belangstelling bestaat en waarover een of meer leden van de werkgroep een korte inleiding willen verzorgen.

De onderstaande tabel bevat de verdere indeling van deze pagina. Door de klikken op een van de regels belandt u bij het betreffende onderdeel.

Onderwerp
Planning, terugblik & resultaten
Leden
Eerdere resultaten
Onderwerpsuggesties
Werkwijze: de (mini)quint

Leden

Naam
Theo van Beersum Rob Klein Gunnewiek Jan Mulder
Hendrik Beijeman Wim den Heijer Hans Riesewijk
Jeanette van Boven Harry Helsloot Fred van Roijen
Gert van der Brink
Loet Janssen
Bob van Rongen
Jan Hendrik Bruseker Petra de Keijzer Christiaan Schriks
Louis Cornelissen Arnold Kip Wim Schuur (coördinator)
Theo van Deursen Jan Klunder Wim Siemes
Theo Dukers Arno Krielen Metske Steensma
Jan-Willem Düthler
Hans Kussendrager Jos Weemaes
Wijnand Groot
Henk Lamme Rik Wouters

Planning, terugblik & resultaten

N.B. documenten op Skydrive: klik op de link en kies vervolgens voor de optie download

Datum
Onderwerp Inleider / Auteur
29-05-12 ATD4 - Spectroscopy Henk Lamme
Rekenen aan zonnepanelen: economische en sterrenkundige aspecten Metske Steensma
Oplossingen Ch 4 Problems Wim Schuur
01-05-12 ATD3 - Radiation (skydrive, pdf, 3.0 MB) Theo Dukers
Cornelis Easton (skydrive, pdf, 0.5 MB) Loet Janssen
Dimensieanalyse (presentatie, skydrive, pdf, 0.4 MB)
Dimensieanalyse (tekst, skydrive, pdf, 75 KB)
Loet Janssen
Oplossingen Ch 3 Problems Wim Schuur
Nieuws Wim Schuur
27-03-12 ATD2 - The Copernican revolution (skydrive, pdf, 1.9 MB) Louis Cornelissen
Oplossingen Ch 2 Problems Wim Schuur
Differentiëren en integreren (skydrive, pdf, 1.7 MB) Jos Weemaes
De zwendel van Jeans (skydrive, pdf, 0.4 MB) Jos Weemaes
Nieuws Wim Schuur
28-02-12
ATD1 - Charting the Heavens (skydrive, pdf, 1.9 MB)
Loet Janssen
Oplossingen Ch 1 Problems Wim Schuur
Elektromagnetisme Jan-Willem Düthler
Nieuws Wim Schuur
31-01-12
Detectie van exoplaneten (skydrive, pdf, 0.4 MB)
Wim Schuur
Natuurconstanten??? Jan-Willem Düthler
Nieuws Wim Schuur
27-12-11
Finse natuurkundige zet vraagtekens bij versnellende uitdijing heelal
Bending The Rules – Exploring Gravitational Redshift
Donkere energie of gravitatie (skydrive, pdf, 0.1 MB)

Loet Janssen


Nieuws Wim Schuur
29-11-11
Radio-astronomie (skydrive, pdf, 2.8 MB)
Homogeen en isotroop (presentatie)
Homogeen en isotroop (tekst)
Nieuws
Wim Schuur
Wim Schuur
Wim Schuur
Wim Schuur
25-10-11
Tunnelen
Over gravitatie en expansie (presentatie)
Uitdijing en MOND (tekst)
Heelal als zwart gat (tekst)
Alfvéngolven op de zon (skydrive, pdf, 0.5 MB)
Nieuws
Theo Dukers
Loet Janssen
Loet Janssen
Loet Janssen
Jos Weemaes
Wim Schuur
27-09-11
AtD27 The early universe - Toward the beginning of time (vervolg van 25-01-11) Jan-Willem Düthler
30-08-11
AtD28 Life in the universe - Are we alone? (skydrive, pdf, 5.3 MB)
Wim den Heijer
Oplossingen Ch 28 Problems
Wim Schuur
31-05-11
Zon, magnetisme, ruimteweer (skydrive, pdf, 8.0 MB) Theo Dukers
Gaat de big bang er nu ook aan? De Volkskrant
On the Origin of Gravity, Dark Energy and Matter
Presentatie bij CERN op 28 april
Erik Verlinde
26-04-11
Alternatieve zwaartekrachttheorieën (pdf, 0.4 MB)
Over de Hubble-expansie, zwaartekracht als entropische kracht en MOND (pdf, 0.2 MB)
Loet Janssen
29-03-11
De planeten en manen in het zonnestelsel (deel 2) Christiaan Schriks
22-02-11
De planeten en manen in het zonnestelsel (deel 1) Christiaan Schriks
25-01-11
AtD27 The early universe - Toward the beginning of time Jan-Willem Düthler
Oplossingen Ch 27 Problems Wim Schuur
28-12-10
Satellietbanen rond de aarde (skydrive, pdf, 1.1 MB) Arnold Kip
30-11-10
De algemene relativiteitstheorie Hendrik Beijeman
Zwaartekracht als entropiegedreven kracht (skydrive, pdf, 0.2 MB) Loet Janssen
26-10-10
AtD26 Cosmology - The big bang and the fate of the universe (skydrive, pdf, 4,4 MB) Jos Weemaes
Oplossingen Ch 26 Problems Wim Schuur
28-09-10
Een schatting van de maximale stermassa's (pdf)
Meteoordynamica (pdf)
Loet Janssen
31-08-10
De speciale relativiteitstheorie Hendrik Beijeman
25-05-10
AtD25 Galaxies and dark matter - The large-scale structure of the cosmos (skydrive, pdf, 2.0 MB) Loet Janssen
Oplossingen Ch 25 Problems Wim Schuur
27-04-10
AtD24 Galaxies - Buiding blocks of the universe (skydrive, pdf, 2.5 MB) Kong Seng Liem
Oplossingen Ch 24 Problems Wim Schuur
30-03-10
AtD23 The Milky Way galaxy - A spiral in space
Nir J. Shaviv: The spiral structure of the Milky Way, cosmic rays and ice age epochs on earth
Hendrik Beijeman
Oplossingen Ch 23 Problems Wim Schuur
Simulatie van donkere materie in de Melkweg (skydrive, presentatie-pdf)
Simulatie van donkere materie in de Melkweg
(tekst-pdf)
Toepassing MOND op de rotatiesnelheid van de Melkweg
(tekst-pdf)
Loet Janssen
23-02-10
AtD22 (vervolg) Black holes (skydrive, pdf, 1.7 MB)
Zwarte gaten (Prof. Verbunt)
Arnold Kip
Gravitatiegolven (video)
Gravitatiegolven (skydrive, pdf, 0.25 MB)
Gravitatiegolven en ms-pulsars (pdf, 35 KB)
Vallende atomen (pdf, 22 KB)
Vragen 23-02-10
Wim Schuur
26-01-10
Valley of Stability (skydrive, pdf, 0.7 MB)
Vragen 26-01-10
Wim Schuur
AtD22 Neutron stars and black holes - Strange states of matter (skydrive, pdf, 1.4 MB) Arnold Kip
Oplossingen Ch 22 Problems Wim Schuur
29-12-09
AtD21 Stellar explosions - Novae, supernovae, and the formation of the elements (skydrive, pdf, 4 MB)
Wim den Heijer
Vragen 29-12-09
Oplossingen Ch 21 Problems
Wim Schuur
24-11-09
AtD20 Stellar evolution - The life and death of a star (skydrive, pdf, 4 MB)
Bernt Brandt
Knik in de hoofdreeks? Zie Vragen 02-06-09 (punt 3)
Stroomschema sterevolutie
(pdf)
Sterevolutie na de hoofdreeks (pdf)
Het onwaarschijnlijke 3a-proces
Oplossingen Ch 20 Problems
Wim Schuur
27-10-09
AtD19 Star formation - A traumatic birth (vervolg)
Stervorming, de theorie (skydrive, pdf, 0.8 MB)

Wim Schuur

Vorming van clusters en sterren (pdf, 0,3 MB)
Oscillerende stervorming (tekst; pdf, 0.1 MB)
Oscillerende stervorming (excel; alleen voor download)
Loet Janssen
29-09-09
AtD18 The interstellar medium - Gas and dust among the stars (vervolg)
Jan-Willem Düthler
AtD19 Star formation - A traumatic birth (skydrive, pdf, 2.5 MB) Wijnand Groot
In de hemel is het heter dan in de hel (ppt) Arnold Kip
Oplossingen Ch 19 Problems Wim Schuur
25-08-09
AtD18 The interstellar medium - Gas and dust among the stars
Jan-Willem Düthler
Stardust @ Home (skydrive, ppt, 6,3 MB)
Vragen 25-08-09
Oplossingen Ch 18 Problems
Wim Schuur
02-06-09
AtD17 The Stars - Giants, Dwarfs and the Main Sequence
Bob van Rongen
Levensduur van sterren
Warmtetransport in sterren
Loet Janssen
Vragen 02-06-09
Oplossingen Ch 17 Problems
Wim Schuur
28-04-09
AtD16 - Structuur van de zon - vervolg
Arnold Kip
AtD16 - Kernfusie in de zon / Zonneneutrino's (skydrive, ppt, 0,2 MB) Wim Schuur
31-03-09
Ruimtepuin
AtD16 - Structuur van de zon
Arnold Kip

AtD16 - The Invisible Sun (video)
Vragen 31-03-09
Oplossingen Ch 16 Problems
Wim Schuur
24-02-09
AtD15 The formation of planetary systems
Jos Weemaes
Oplossingen Ch 15 Problems Wim Schuur
27-01-09
AtD6 - The solar system - An introduction to comparative planetology
Wim den Ouden
Resonanties (skydrive, ppt, 2,5 MB) Wim den Heijer
Resonanties (skydrive, ppt, 1,4 MB) Loet Janssen
Oplossingen Ch 6 Problems Wim Schuur
30-12-08
AtD7 - Earth: Our home in space
Wim den Ouden
The Earth (skydrive, pdf, 13 MB) Kong Seng Liem
Platentektoniek (skydrive, pdf, 1.8 MB) Wim den Heijer
Oplossingen Ch 7 Problems Wim Schuur
25-11-08
Quint: Interferometrie / Nieuwtjes uit het heelal (Skydrive)
Bob van Rongen
28-10-08
AtD5 - Telescopes: The tools of astronomy
Wim den Ouden
Sterrenkijkers (skydrive, pdf, 5.6 MB)
Zelf spiegels maken (skydrive, pdf, 4.7 MB)
Cor Klaver
Oplossingen Ch 5 Problems Wim Schuur
30-09-08
AtD4 - Spectroscopy: The inner workings of atoms
Bernt Brandt
Wim den Ouden
Oplossingen Ch 4 Problems Wim Schuur
24-06-08
AtD3 - Radiation: Information from the cosmos 
Wim den Ouden
Opmerkingen over Straling (skydrive, ppt, 1.8 MB)
Oplossingen Ch 3 Problems
Wim Schuur
27-05-08
AtD2 - The Copernican revolution: The birth of modern science
Wim den Ouden
Agitatie over gravitatie (skydrive, ppt, 2 MB) Jan-Willem Düthler
Aberration essay
Het Equivalentieprincipe
Oplossingen Ch 2 Problems
Wim Schuur
29-04-08
AtD1 - Charting the heavens: The foundations of astronomy
Wim den Ouden
Oplossingen Ch 1 Problems Wim Schuur
25-03-08
De resultaten van WMAP
Bob van Rongen

Eerdere resultaten

Wanneer
Onderwerp
Vanaf
29-04-08
De samenvattingen en resultaten van de bespreking van hoofdstukken uit "Astronomy Today". Zie de tabel "Onderhanden onderwerp en planning".
26-02-08
De WMAP-resultaten, 1e deel, door Bob van Rongen (url's)
december 2007 en januari 2008
Het Friedmann-model in zijn eenvoudigste vorm.
Zie de samenvatting van Loet Janssen.
mei t/m november 2007
De relativiteittheorie aan de hand van het boek "Relativity Visualized" van Lewis Carroll Epstein.
Verslag Relativity Visualized
Bob van Rongen
GPS-correctie
Length contraction
Twin paradox
Speciale relativiteit in 5 minuten
Algemene relativiteit in 5 minuten
Wim Schuur

Onderwerpsuggesties

Onderwerp
Actuele onderwerpen december: 12 22 25 38 41 46 51 (miniquint, Jos Weemaes)
Capita selecta fysica (miniquint, Jan-Willem Düthler)
N.a.v. boek "From Eternity to Here" van Sean Carroll (Arno Krielen)
De techniek van de James Webb Space Telescope (Louis Cornelissen)
Wetenschapshistorie rond de Grote Conjunctie van 1774 (Jan Mulder)
Aardmagnetisme (voordracht door Theo Dukers)
De zon wordt heter (miniquint, Wim Schuur)
Oc-, sex-, quintant en kwadrant (miniquint, Wim Schuur)
Potentiële energie (miniquint, Wim Schuur)
Compacte dubbelsterren
Actieve sterrenstelsels

De werkwijze

  1. De werkgroep richt zich op het universum in combinatie met fysica en wiskunde, waarbij we ons wat diepgang betreft enigszins matigen (geen tensoranalyse bijvoorbeeld).
  2. Vaste avond: in principe de laatste dinsdag van de maand (van september t/m juni).
  3. Locatie is de openbare basisschool “De Kosmos” in Apeldoorn.
  4. De tijdsduur per avond is 2,5 uur, aanvang 19.30, einde 22:00.
  5. Er is een werkgroepcoördinator, die als aanspreekpunt fungeert, voor het bestuur van Triangulum, voor nieuwe leden, en voor werkgroepleden. Hij houdt o.a. de lijst van suggesties bij, bewaakt de planning van de sessies, coördineert ingeval een inleiding onverhoopt uitvalt, etc. Benoeming per jaar. Langer kan natuurlijk ook.
  6. We gebruiken als basislectuur het boek “Astronomy Today” van Chaisson en McMillan, editie 6E of 7, waarmee we een aantal jaren vooruit kunnen, mogelijk aangevuld met een verscheidenheid aan andere literatuur.
  7. We kunnen van de lijn van het boek afwijken.
  8. De behandeling van het boek beperkt zich tot het eerste uur van een bijeenkomst.
  9. In het tweede deel van de avond is er tijd voor bespreking van een of meer actuale onderwerpen. Een onderwerp wordt kort (ca. 1 kwartier) ingeleid door een werkgroeplid. Dit noemen we een miniquint.
  10. De “toonzetting” is de quint : 5 achtereenvolgende sessies; 3 sessies, waarin per avond een (deel van) een hoofdstuk (Ai) uit het boek aan de orde komt, gevolgd door een uitloopsessie (U), met “overlopende zaken uit de eerste drie” en eventuele (korte) ad-hoc onderwerpen, aangevuld met vraagstukken, en een specifieke vijfde sessie (S), waarbij we kunnen putten uit onze lijst met “suggesties”, maar waarin we ook een integraal onderwerp kunnen bekijken dat dwars door een deel v.d. stof loopt, eventueel ingeleid door een niet-regulier lid van de werkgroep. Overigens kunnen we van deze quint-structuur (A1-A2-A3-U-S) naar bevind van zaken afwijken.
  11. De coördinator van de werkgroep is tevens gespreksleider, die de tijd bewaakt en die de discussies min of meer in goede banen tracht te houden (denk aan: één spreker tegelijk aan het woord, blijf bij de les, etc.), zodat de inleider zich geheel op het onderwerp kan concentreren.
  12. Wat de inleider betreft is ieder werkgroeplid vrij om een bijdrage te leveren. Dus het verzorgen van een inleiding is wenselijk, maar niet noodzakelijk. We leggen evenwel de lat zo laag mogelijk, zodat ook een betrekkelijke leek een inleiding zou kunnen verzorgen. We gaan ervan uit, dat ook de inleider lang niet alles kan en hoeft te weten: we doen dit immers “ter leringhe ende vermaeck”. De inleider leidt ons in en door de stof, het is geen publieke voordracht. De inleider is vrij het verhaal naar eigen inzicht te brengen, met of zonder gebruik van PowerPoint.
  13. Planning. Aan het eind van iedere bijeenkomst wordt de inhoud van volgende meeting(s) vastgesteld, inclusief benoeming van de inleider(s).
  14. In verband met de planning is het zinvol te kijken naar een opsplitsing van hoofdstukken (uit AT) in eenheden ter grootte van een halve avondsessie.