Twittershow

 

 

 

 

 


Astrofysica

Opgericht 27 maart 2007

De werkgroep Astrofysica verdiept zich in astrofysisch onderwerpen op basis van zelfwerkzaamheid van de deelnemers.

Bijeenkomsten vinden plaats in de basisschool "De Kosmos" (adres en plattegrond), in beginsel de laatste dinsdag van de maand met uitzondering van de zomermaanden en december. Aanvang: 19.30 uur, einde 22.00 uur.

Er wordt naar gestreefd om jaarlijks een thema te organiseren. Gedurende de looptijd van een thema wordt het eerste uur hieraan gewijd.

In het seizoen 2016-17 is het thema: Velden en Deeltjes.

Daarnaast behandelt de werkgroep actuele onderwerpen waarvoor belangstelling bestaat en waarover een of meer leden van de werkgroep een korte inleiding willen verzorgen.

De werkwijze van de werkgroep staat elders op deze pagina uitgebreid beschreven. De werkgroep heeft van 2007 t/m 2016 twee keer het boek "Astronomy Today" behandeld. Dit boek blijft een aanrader voor alle - huidige en toekomstige - deelnemers aan de werkgroep als naslagwerk. Informatie over het boek staat elders op deze pagina.

Forum
Voor astrofysische onderwerpen is in het forum op de website de catagorie Astrofysica aanwezig. Leden kunnen hieraan onderwerpen toevoegen en/of reageren op de posts van andere deelnemers.
Voor diegene die onbekend zijn met de werkwijze is er een beknopte Handleiding Forum.

Koffie/thee
Per seizoen wordt een bijdrage van € 10,00 p.p. gevraagd voor koffie en thee.

Deelnemers
De actuele deelnemerslijst wordt getoond via het smoelenboek (eerst inloggen).

Via de link Formulier kunnen leden van Triangulum zich aanmelden voor deze werkgroep

De onderstaande tabel bevat de verdere indeling van deze pagina. Door de klikken op een van de regels belandt u bij het betreffende onderdeel.

Indeling van deze pagina
Actuele bronnen
Planning, terugblik & resultaten
Boek: Astronomy Today
Eerdere resultaten
Onderwerpsuggesties
Werkwijze

Bronnen actuele informatie

Een lijst met de adressen van bronnen voor actuele astrofysische informatie


Planning, terugblik & resultaten

N.B. Onderwerpsuggesties staan verderop op deze pagina

Datum........ Onderwerp Inleider / Auteur
30-05-17 Landijs en zeespiegelstijging Pieter Zijlstra
25-04-17 De Saros-cyclus
Kosmische masers
Cor Klaver
Wim Schuur
28-03-17 V&D Themasessie 5: ART: tensoren, elektromagnetische veldtensor, energie-impulstensor
A farewell to Ice -  A report from the Arctic
Loet Janssen
Metske Steensma
28-02-17 V&D Themasessie 4: Scalaire velden, vals vacuüm
Aardmagnetisme (vervolg van 29-11)
Loet Janssen
Theo Dukers
31-01-17 V&D Themasessie 3: Beschrijving interacties, Feynmandiagrammen (vervolg)
Wel of geen donkere materie? Zwaartekracht als entropische kracht
Fred van Roijen
Loet Janssen
29-11-16 V&D Themasessie 3: Beschrijving interacties, Feynmandiagrammen (deel1)
Aardmagnetisme
Fred van Roijen
Theo Dukers
25-10-16 V&D Themasessie 2: Beschrijving van verschillende velden, principes, eigenschappen
ATD28 Life in the universe (deel 2)
Hendrik Beijeman
Metske Steensma
27-09-16 V&D Themasessie 1: Inleiding Velden en Deeltjes
ATD28 Life in the universe (deel1)
Loet Janssen
Metske Steensma
24-05-16 ATD27 The early universe
De grens van het heelal
Kees de Vries
Loet Janssen
26-04-16 <geen bijeenkomst: de avond wordt volledig gevuld met sessie 8 van de Workshop KM> -
29-03-16 ATD26 Cosmology Henning Pluym
23-02-16 ATD25 Galaxies and dark matter Kees de Vries
26-01-16 ATD24 Galaxies Henning Pluym
24-11-15 ATD23 The Milky Way Galaxy Jan Hendrik Bruseker
27-10-15 ATD21 Deel 2: Stellar Explosions Metske Steensma
29-09-15 ATD21 Deel 1: Formations of the Elements Metske Steensma
25-08-15 <bijeenkomst vervallen> -
26-05-15 Capita selecta uit de wiskunde
ATD20 - Stellar Evolution
Hendrik Beijeman
Henk Westerik
28-04-15 ATD19 - Star Formation (deel 2) Wim Schuur
31-03-15 ATD18 - The interstellar medium
ATD19 - Star Formation (deel 1)
Metske Steensma
Wim Schuur
24-02-15 ATD17 - The Stars Henk Lamme
27-01-15 ATD16 - The Sun Theo Dukers
25-11-14 Demonstratie planetarium Cor Klaver
28-10-14 ATD15 - The Formation of Planetary Systems Jos Weemaes
30-09-14 ATD15 - The Formation of Planetary Systems Jos Weemaes
26-08-14 ATD14 - Solar System Debris Metske Steensma
27-05-14 Resultaten BICEP2
bijbehorende documenten:
> polarisatie
> gravitatiegolven
van kwantumfluctuaties tot achtergrondstraling

ATD13 - Uranus en Neptunus
Loet Janssen





Cor Klaver
29-04-14 ATD12 - Saturnus  
25-03-14 Geen sessie i.v.m. uitlopen Workshop Klimaat -
25-02-14 Donkere materie, een effect of realiteit (OneDrive, pdf, 1.3 MB) Loet Janssen
28-01-14 ATD11 - Jupiter Wijnand Groot
26-11-13 Neutronensterren (OneDrive, pdf, 2.7 MB) Hendrik Beijeman
29-10-13  ATD10 - Mars (OneDrive, pdf, 4.8 MB) Theo van Beersum
24-09-13 De rotatie van sterrenstelsels (OneDrive, pdf, 0.7 MB) Loet Janssen
27-08-13 ATD9 - Venus (OneDrive, pdf, 9.1 MB) Henk Lamme
De zon wordt heter... en de aarde ook
presentatie (OneDrive, pdf, 0.9 MB)
tekst (OneDrive, pdf, 0.3 MB)
Wim Schuur
28-05-13 ATD8 - Mercury (OneDrive, pdf, 5.7 MB) Arnold Kip
Resultaten Planck-missie 2013 (OneDrive, pdf, 0.7 MB) Loet Janssen
23-04-13 ATD8 - The Moon (OneDrive, pdf, 3.7 MB) Cor Klaver
Micro en macro (OneDrive, pdf, 0.2 MB)
Least-time paths of light (OneDrive, pdf, 0.2 MB)
Loet Janssen
26-03-13 Firewall bij zwarte gaten? (OneDrive, pdf, 9.4 MB)
Artikelen:
Joe Polchinski on Black Holes, Complementarity, and Firewalls, Sean Carroll
Is Alice burning? The black hole firewall controversy, John Presskill
Boek: The Black Hole War - my battle with Stephen Hawkins to make the world safe for quantum mechanics, Leonard Susskind
Arno Krielen
ATD7 - The Earth (vervolg van 26-2).
Volledige presentatie hier (OneDrive, pdf, 20.3 MB)
Wim den Heijer
26-02-13 ATD7 - The Earth (vervolg van 29-1) Wim den Heijer
Capita selecta
De regel van één (OneDrive, pdf, 0.1 MB)
Loet Janssen
29-01-13 ATD7 - The Earth Wim den Heijer
Oplossingen Ch 7 Problems Wim Schuur
27-11-12 ATD6 - The Solar System - deel 3 (OneDrive, pdf, 4.2 MB) Jan Mulder
30-10-12 ATD6 - The Solar System - deel 2 (OneDrive, pdf, 1.8 MB) Jan Mulder
Oplossingen Ch 6 Problems Wim Schuur
25-09-12 ATD6 - The Solar System - deel 1 (OneDrive, pdf, 2.4 MB) Jan Mulder
The potatoe radius (OneDrive, pdf, 5.0 MB) Charles H. Lineweaver &
Marc Norman

28-08-12

ATD5 - Telescopes (OneDrive, pdf, 3.7 MB) Cor Klaver
De waarneming van de exoplaneet "Tau Bootis b" (OneDrive, pdf, 3.7 MB) Hans Kussendrager
Nieuws Wim Schuur
Oplossingen Ch 5 Problems Wim Schuur
29-05-12 ATD4 - Spectroscopy (OneDrive, pdf, 3.5 MB)
ATD4 - Spectroscopy (tekst)
Henk Lamme
Rekenen aan zonnepanelen: economische en sterrenkundige aspecten (OneDrive, pdf, 4.8 MB) Metske Steensma
Oplossingen Ch 4 Problems Wim Schuur
01-05-12 ATD3 - Radiation (OneDrive, pdf, 3.0 MB) Theo Dukers
Cornelis Easton (OneDrive, pdf, 0.5 MB) Loet Janssen
Dimensieanalyse (presentatie, OneDrive, pdf, 0.4 MB)
Dimensieanalyse (tekst, OneDrive, pdf, 75 KB)
Loet Janssen
Oplossingen Ch 3 Problems Wim Schuur
27-03-12 ATD2 - The Copernican revolution (OneDrive, pdf, 1.9 MB) Louis Cornelissen
Oplossingen Ch 2 Problems Wim Schuur
Differentiëren en integreren (OneDrive, pdf, 1.7 MB) Jos Weemaes
De zwendel van Jeans (OneDrive, pdf, 0.4 MB) Jos Weemaes
28-02-12 ATD1 - Charting the Heavens (OneDrive, pdf, 1.9 MB) Loet Janssen
Oplossingen Ch 1 Problems Wim Schuur
Elektromagnetisme Jan-Willem Düthler
31-01-12
Detectie van exoplaneten (OneDrive, pdf, 0.4 MB) Wim Schuur
Natuurconstanten??? Jan-Willem Düthler
27-12-11
Finse natuurkundige zet vraagtekens bij versnellende uitdijing heelal
Bending The Rules - Exploring Gravitational Redshift
Donkere energie of gravitatie (OneDrive, pdf, 0.1 MB)
Loet Janssen
29-11-11
Radio-astronomie (OneDrive, pdf, 2.8 MB)
Homogeen en isotroop (presentatie)
Homogeen en isotroop (tekst)
Wim Schuur
Wim Schuur
Wim Schuur
25-10-11
Tunnelen
Over gravitatie en expansie (presentatie)
Uitdijing en MOND (tekst)
Heelal als zwart gat (tekst)
Alfvéngolven op de zon (OneDrive, pdf, 0.5 MB)
Theo Dukers
Loet Janssen
Loet Janssen
Loet Janssen
Jos Weemaes
27-09-11
AtD27 The early universe - Toward the beginning of time (vervolg van 25-01-11) Jan-Willem Düthler
30-08-11
AtD28 Life in the universe - Are we alone? (OneDrive, pdf, 5.3 MB) Wim den Heijer
Oplossingen Ch 28 Problems Wim Schuur
31-05-11
Zon, magnetisme, ruimteweer (OneDrive, pdf, 8.0 MB) Theo Dukers
Gaat de big bang er nu ook aan? De Volkskrant
On the Origin of Gravity, Dark Energy and Matter
Presentatie bij CERN op 28 april
Erik Verlinde
26-04-11
Alternatieve zwaartekrachttheorieën (pdf, 0.4 MB)
Over de Hubble-expansie, zwaartekracht als entropische kracht en MOND (pdf, 0.2 MB)
Loet Janssen
29-03-11
De planeten en manen in het zonnestelsel (deel 2) Christiaan Schriks
22-02-11
De planeten en manen in het zonnestelsel (deel 1) Christiaan Schriks
25-01-11
AtD27 The early universe - Toward the beginning of time Jan-Willem Düthler
Oplossingen Ch 27 Problems Wim Schuur
28-12-10
Satellietbanen rond de aarde (OneDrive, pdf, 1.1 MB) Arnold Kip
30-11-10
De algemene relativiteitstheorie Hendrik Beijeman
Zwaartekracht als entropiegedreven kracht (OneDrive, pdf, 0.2 MB) Loet Janssen
26-10-10
AtD26 Cosmology - The big bang and the fate of the universe (OneDrive, pdf, 4,4 MB) Jos Weemaes
Oplossingen Ch 26 Problems Wim Schuur
28-09-10
Een schatting van de maximale stermassa's (pdf)
Meteoordynamica (pdf)
Loet Janssen
31-08-10
De speciale relativiteitstheorie Hendrik Beijeman
25-05-10
AtD25 Galaxies and dark matter - The large-scale structure of the cosmos (OneDrive, pdf, 2.0 MB) Loet Janssen
Oplossingen Ch 25 Problems Wim Schuur
27-04-10
AtD24 Galaxies - Buiding blocks of the universe (OneDrive, pdf, 2.5 MB) Kong Seng Liem
Oplossingen Ch 24 Problems Wim Schuur
30-03-10
AtD23 The Milky Way galaxy - A spiral in space
Nir J. Shaviv: The spiral structure of the Milky Way, cosmic rays and ice age epochs on earth
Hendrik Beijeman
Oplossingen Ch 23 Problems Wim Schuur
Simulatie van donkere materie in de Melkweg (OneDrive, presentatie-pdf)
Simulatie van donkere materie in de Melkweg
(tekst-pdf)
Toepassing MOND op de rotatiesnelheid van de Melkweg
(tekst-pdf)
Loet Janssen
23-02-10
AtD22 (vervolg) Black holes (OneDrive, pdf, 1.7 MB)
Zwarte gaten (Prof. Verbunt)
Arnold Kip
Gravitatiegolven (video)
Gravitatiegolven (OneDrive, pdf, 0.25 MB)
Gravitatiegolven en ms-pulsars (pdf, 35 KB)
Vallende atomen (pdf, 22 KB)
Vragen 23-02-10
Wim Schuur
26-01-10
Valley of Stability (OneDrive, pdf, 0.7 MB)
Vragen 26-01-10
Wim Schuur
AtD22 Neutron stars and black holes - Strange states of matter (OneDrive, pdf, 1.4 MB) Arnold Kip
Oplossingen Ch 22 Problems Wim Schuur
29-12-09
AtD21 Stellar explosions - Novae, supernovae, and the formation of the elements (OneDrive, pdf, 4 MB) Wim den Heijer
Vragen 29-12-09
Oplossingen Ch 21 Problems
Wim Schuur
24-11-09
AtD20 Stellar evolution - The life and death of a star (OneDrive)
Bernt Brandt
Knik in de hoofdreeks? Zie Vragen 02-06-09 (punt 3)
Stroomschema sterevolutie
(pdf)
Sterevolutie na de hoofdreeks (pdf)
Het onwaarschijnlijke 3a-proces
Oplossingen Ch 20 Problems
Wim Schuur
27-10-09
AtD19 Star formation - A traumatic birth (vervolg)
Stervorming, de theorie (OneDrive, pdf, 0.8 MB)

Wim Schuur
Vorming van clusters en sterren (pdf, 0,3 MB)
Oscillerende stervorming (tekst; pdf, 0.1 MB)
Oscillerende stervorming (excel; alleen voor download)
Loet Janssen
29-09-09
AtD18 The interstellar medium - Gas and dust among the stars (vervolg) Jan-Willem Düthler
AtD19 Star formation - A traumatic birth (OneDrive, pdf, 2.5 MB) Wijnand Groot
In de hemel is het heter dan in de hel (ppt) Arnold Kip
Oplossingen Ch 19 Problems Wim Schuur
25-08-09
AtD18 The interstellar medium - Gas and dust among the stars Jan-Willem Düthler
Stardust @ Home (OneDrive, ppt, 6,3 MB)
Vragen 25-08-09
Oplossingen Ch 18 Problems
Wim Schuur
02-06-09
AtD17 The Stars - Giants, Dwarfs and the Main Sequence Bob van Rongen
Levensduur van sterren
Warmtetransport in sterren
Loet Janssen
Vragen 02-06-09
Oplossingen Ch 17 Problems
Wim Schuur
28-04-09
AtD16 - Structuur van de zon - vervolg Arnold Kip
AtD16 - Kernfusie in de zon / Zonneneutrino's (OneDrive, ppt, 0,2 MB) Wim Schuur
31-03-09
Ruimtepuin
AtD16 - Structuur van de zon
Arnold Kip
AtD16 - The Invisible Sun (video)
Vragen 31-03-09
Oplossingen Ch 16 Problems
Wim Schuur
24-02-09
AtD15 The formation of planetary systems Jos Weemaes
Oplossingen Ch 15 Problems Wim Schuur
27-01-09
AtD6 - The solar system - An introduction to comparative planetology Wim den Ouden
Resonanties (OneDrive, ppt, 2,5 MB) Wim den Heijer
Resonanties (OneDrive, ppt, 1,4 MB) Loet Janssen
Oplossingen Ch 6 Problems Wim Schuur
30-12-08
AtD7 - Earth: Our home in space Wim den Ouden
The Earth (OneDrive, pdf, 13 MB) Kong Seng Liem
Platentektoniek (OneDrive, pdf, 1.8 MB) Wim den Heijer
Oplossingen Ch 7 Problems Wim Schuur
25-11-08
Quint: Interferometrie / Nieuwtjes uit het heelal Bob van Rongen
28-10-08
AtD5 - Telescopes: The tools of astronomy Wim den Ouden
Sterrenkijkers (OneDrive, pdf, 5.6 MB)
Zelf spiegels maken (OneDrive, pdf, 4.7 MB)
Cor Klaver
Oplossingen Ch 5 Problems Wim Schuur
30-09-08
AtD4 - Spectroscopy: The inner workings of atoms Bernt Brandt
Wim den Ouden
Oplossingen Ch 4 Problems Wim Schuur
24-06-08
AtD3 - Radiation: Information from the cosmos Wim den Ouden
Opmerkingen over Straling (OneDrive, ppt, 1.8 MB)
Oplossingen Ch 3 Problems
Wim Schuur
27-05-08
AtD2 - The Copernican revolution: The birth of modern science Wim den Ouden
Agitatie over gravitatie (OneDrive, ppt, 2 MB) Jan-Willem Düthler
Aberration essay
Het Equivalentieprincipe
Oplossingen Ch 2 Problems
Wim Schuur
29-04-08
AtD1 - Charting the heavens: The foundations of astronomy Wim den Ouden
Oplossingen Ch 1 Problems Wim Schuur
25-03-08
De resultaten van WMAP Bob van Rongen

 


Boek: Astronomy Today

Van 2009 t/m 2011 is het boek: "Astronomy Today" het uitgangspunt geweest.
Hard-cover 6/E: ISBN-10 = 0132400855, ISBN-13 = 9780132400855.

 

Astronomy Today 6E
Van het boek is in 2010 een nieuwe editie 7 verschenen:
Hard-cover 7: ISBN-10 = 0321691431, ISBN-13 = 978-0321691439.
Zie b.v. bij amazon.com of zoek bij bol.com naar een goedkopere paperback-editie.


 

Van het boek is in 2013 een nieuwe editie 8 verschenen:
Hard-cover 8: ISBN-10: 0321901673, ISBN-13: 978-0321901675
 

 

 


Eerdere resultaten

Wanneer Onderwerp
Vanaf
29-04-08
De samenvattingen en resultaten van de bespreking van hoofdstukken uit "Astronomy Today". Zie de tabel "Onderhanden onderwerp en planning".
26-02-08 De WMAP-resultaten, 1e deel, door Bob van Rongen (url's)
december 2007 en januari 2008 Het Friedmann-model in zijn eenvoudigste vorm.
Zie de samenvatting van Loet Janssen.
mei t/m november 2007 De relativiteittheorie aan de hand van het boek "Relativity Visualized" van Lewis Carroll Epstein.
Verslag Relativity Visualized Bob van Rongen
GPS-correctie
Length contraction
Twin paradox
Speciale relativiteit in 5 minuten
Algemene relativiteit in 5 minuten
Wim Schuur


Onderwerpsuggesties

Onderwerp
Praktische toepassingen quantummechanica (Jan-Willem Düthler)
Planetoide 2016 HO3 (Loet Janssen)
Rakettechniek (Cor Klaver)
De zon (Wim den Heijer)
De aardse planeten (Wim den Heijer)
De planeet Aarde (Wim den Heijer)
Het weer, vroeger en nu (Wim den Heijer)
Potentiaalkuilen in het heelal (Loet Janssen)
N.a.v. boek "From Eternity to Here" van Sean Carroll (Arno Krielen)


De werkwijze

  1. De werkgroep richt zich op het universum in combinatie met fysica en wiskunde, waarbij we ons wat diepgang betreft enigszins matigen.
  2. Vaste avond: in principe de laatste dinsdag van de maand (van september t/m mei, m.u.v. december).
  3. Locatie is de openbare basisschool "De Kosmos" in Apeldoorn.
  4. De tijdsduur per avond is 2,5 uur, aanvang 19.30, einde 22:00.
  5. Er is een werkgroepcoördinator, die als aanspreekpunt fungeert, voor het bestuur van Triangulum, voor nieuwe leden, en voor werkgroepleden. Hij houdt o.a. de lijst van suggesties bij, bewaakt de planning van de sessies, coördineert ingeval een inleiding onverhoopt uitvalt, etc. Benoeming per jaar. Langer kan natuurlijk ook.
  6. Vanaf november 2016 volgen we de actualiteit. D.w.z. deelnemers worden gevraagd een korte inleiding te houden over een (of meer) nieuwtjes (niet noodzakelijk actueel overigens). Kort kan zijn alles van tien minuten tot een uur. Incidenteel kan een onderwerp aanleiding geven tot behandeling in meer dan een bijeenkomst.
    Naast de actualiteit kan ieder werkgroeplid op eigen initiatief een onderwerp naar voren brengen en daarover een inleiding houden.
    Een inleiding moet geen gelikte PowerPoint-presentatie zijn, liever niet zelfs. Iedereen komt volgens een alfabetisch roulatieschema aan de beurt, hoewel uitzonderingen – om welke reden dan ook - natuurlijk acceptabel zijn.
  7. Vrijwel dagelijks verschijnen er nieuwtjes in de media. Soms klein, soms groot. Ze zijn te vinden in de dagbladen en andere publicaties, maar vooral ook op internet, zoals bij de NASA, JPL, ESA, de site “Alles over sterrenkunde” van Govert Schilling (GS), Universe Today (UT), de artikelenreeks van Leslie Kwartsz op onze site en meer. Soms zijn er pieken in het aanbod als er ergens een conferentie is waarop nieuws bekend wordt gemaakt. Je mag veronderstellen dat deelnemers aan de werkgroep geïnteresseerd zijn en in meer of mindere mate het astronomisch nieuws volgen.
  8. Iedereen komt volgens een alfabetisch roulatieschema aan de beurt, hoewel uitzonderingen – om welke reden dan ook - natuurlijk acceptabel zijn.
    Er wordt een planning gemaakt zodat duidelijk is wanneer men aan de beurt is..
  9. De werkgroep behandelt jaarlijks zo mogelijk een thema. Gedurende de maanden september t/m maart wordt het eerste uur van de avond hieraan besteed. Er is een aparte themacoördinator. De beschrijving van een thema wordt op de website beschreven bij Werkgroepen.
  10. De coördinator van de werkgroep is tevens gespreksleider, die de tijd bewaakt en die de discussies min of meer in goede banen tracht te houden (denk aan: één spreker tegelijk aan het woord, blijf bij de les, etc.), zodat de inleider zich geheel op het onderwerp kan concentreren.
  11. Bij themasessies is de themacoördinator de gespreksleider.
  12. Wat de inleider betreft is ieder werkgroeplid vrij om een bijdrage te leveren. Dus het verzorgen van een inleiding is wenselijk, maar niet noodzakelijk. We leggen evenwel de lat zo laag mogelijk, zodat ook een betrekkelijke leek een inleiding zou kunnen verzorgen. We gaan ervan uit, dat ook de inleider lang niet alles kan en hoeft te weten: we doen dit immers "ter leringhe ende vermaeck". De inleider leidt ons in en door de stof, het is geen publieke voordracht. De inleider is vrij het verhaal naar eigen inzicht te brengen, met of zonder gebruik van PowerPoint.
  13. Planning. Aan het eind van iedere bijeenkomst wordt de inhoud van volgende meeting(s) vastgesteld, inclusief benoeming van de inleider(s).
  14. De werkgroep heeft van 2007 t/m 2016 twee keer het boek "Astronomy Today" behandeld. Dit boek blijft een aanrader voor alle deelnemers - huidige en toekomstige - aan de werkgroep als naslagwerk. Informatie over het boek staat elders op deze pagina.