Voordrachten in 2021

Door te klikken op de datum in onderstaande tabel wordt u naar de samenvatting (indien beschikbaar) van de betreffende lezing geleid.

Indien beschikbaar, vindt u daar ook een hyperlink om de presentatie te downloaden.

....Datum....OnderwerpSprekerLocatie
03-06-21   Berichtenuit  het Heelal (Multimessenger)  Prof. Dr. Maarten de Jong

 Het Hart
Livestream

01-07-21  Orkanen: de warmtemotoren van ons klimaat  Dr. Michiel Baatsen

 Het Hart
LIvestream

       
       

03-06-2021 Berichten uit het Heeal (Multimessenger)
 
Prof. Dr. Maarten de Jong
 
Introductie lezing:

Lang zag men de hemel als een majestueus schouwspel van licht op een donkere achtergrond. Zo'n honderd jaar geleden heeft men echter ontdekt dat de Aarde continu gebombardeerd wordt door protonen en atoomkernen die afkomstig zijn uit het heelal. Recentelijk heeft men ook zeer energetische neutrino's en fotonen -onzichtbaar voor het blote oog- gezien. Inmiddels weten we dat het heelal een verborgen rijkdom aan verschijnselen herbergt die alleen met speciale telescopen gezien kunnen worden.
In deze lezing gaat de spreker in op de belangrijkste ontwikkelingen van de laatste eeuw en belicht de verbanden tussen de macroscopische verschijnselen in het heelal en de microscopische wereld van de elementaire deeltjes.

Over de spreker:
Prof. Dr. Maarten de Jong 

Professor Experimental astroparticle physics
    Science
    Leiden Instituut Onderzoek Natuurkunde (LION)

Programme Leader
    Nikhef - National Institute for Subatomic Physics (NWO)

 

01-07-2021  Cyclonen: Warmtemotoren van ons klimaat

Dr. Michiel L.J. Baatsen  IMAU Universiteit van Utrecht

Introductie:

De omstandigheden op onze planeet worden in sterke mate bepaald door de hoeveelheid warmte die er binnenkomt en weer buitengaat. De verhouding hiertussen is niet overal gelijk, waardoor er op de ene plek energie over is, terwijl er elders een tekort is. Dat leidt tot een grootschalige stroom van warmte tussen de lage en hoge breedtes (van de tropen naar de polen).
Een belangrijk mechanisme waarmee deze warmtestroom plaatsvindt is via cyclonen, die dus cruciaal zijn voor de energiehuishouding op aarde. 
Mijn doel is om te vertellen wat cyclonen zijn, hoe ze zich vormen, welke rol ze hebben in het klimaat en op welke manier ze ons be├»nvloeden. 
In de meest algemene zin is een cycloon een werveling die verschillende luchtsoorten met elkaar mengt. Afhankelijk van de omstandigheden kennen we tropische, sub-tropische en extra-tropische cyclonen die elk gedreven worden door verschillende processen. Tropische cyclonen kennen we ook als Hurricanes of Typhoons en komen in onze streken niet voor, terwijl extra-tropische cyclonen verantwoordelijk zijn voor onze typische winterstormen (zoals we er met name in februari een hoop hebben gezien).
Omwille van de cruciale rol die cyclonen spelen in het klimaat is het belangrijk om te begrijpen hoe ze werken. Vooral het vooruitzicht op een snel veranderend klimaat werpt vragen op over wat we kunnen verwachten van cyclonen in de toekomst; worden het er meer, worden ze sterker, komen ze op andere plekken voor? Waar mogelijk, zal ik ook proberen een antwoord te geven op deze vragen.

Over de spreker:

Michiel Baatsen is klimaatwetenschapper en Junior Universitair Docent bij het IMAU aan de Universiteit Utrecht. Hij werkt voornamelijk met klimaatmodellen en doet onderzoek naar het klimaat in het verre verleden, wanneer dat veel warmer was dan nu. Het simuleren en reproduceren van zulke omstandigheden zorgt ervoor dat we zowel het klimaat als de gebruikte modellen beter kunnen begrijpen en betere verwachtingen kunnen maken voor de toekomst.
Michiel heeft in eerste instantie Natuurkunde gestudeerd aan de Universiteit Antwerpen, gevolgd door een Master Climate Physics in Utrecht. Daarbij liep hij stage op het KNMI en schreef een scriptie over de toekomstige impact van cyclonen in West-Europa. Zijn promotie-onderzoek was gericht op het simuleren van het uitzonderlijk warme klimaat dat heerste tijdens het Eoceen, zo'n 55 tot 35 miljoen jaar geleden. Sindsdien houdt hij zich bezig met het begrijpen van warme klimaten in het algemeen en de mogelijke consequenties ervan.